Mətbəxlərdə tez-tez rast gəlinən, lakin əksər hallarda dəyəri lazımi qədər bilinməyən qidalardan biri də quru gavalıdır. Adətən, qəlyanaltı kimi və ya səhər yeməyinə əlavə edilərək istehlak olunan bu meyvə, əslində, zəngin qida tərkibi və müxtəlif sağlamlıq faydaları ilə seçilir.
“Xəbərsiz” qafqazinfo-ya istinadən xəbər verir ki, qida mütəxəssislərinin fikrincə, quru gavalı yalnız həzmi tənzimləməklə kifayətlənmir, eyni zamanda, orqanizmin ümumi sağlamlığına da müsbət təsir göstərir.
Xüsusilə vitaminlər, minerallar və antioksidantlarla zəngin olması onu gündəlik rasionda dəyərli seçimə çevirir.
Quru gavalı ən çox həzm sisteminə faydası ilə bilinir. Tərkibindəki lif və sorbitol adlı təbii maddə bağırsaqların fəaliyyətini stimullaşdırır, nəcisin yumşalmasına və qəbizliyin aradan qaldırılmasına kömək edir. Araşdırmalara görə, gündə 8-10 ədəd quru gavalı istehlakı yüngül və orta dərəcəli qəbizliyi azaltmaqda təsirli ola bilər.
Bu quru meyvə kalium, K vitamini, lif və müxtəlif antioksidantlarla zəngindir. Məsələn, 4-5 ədəd quru gavalı təxminən 280 mq kalium təmin edir ki, bu da gündəlik tələbatın mühüm hissəsini təşkil edir. Kalium sinir və əzələ funksiyalarını dəstəkləyir, K vitamini isə qan laxtalanması və sümük sağlamlığı üçün vacibdir.
Bundan əlavə, quru gavalı mis və az miqdarda C vitamini də ehtiva edir ki, bu da immun sisteminin güclənməsinə və hüceyrələrin qorunmasına kömək edir.
Quru gavalı xüsusilə sümük sağlamlığı üçün faydalıdır. Tərkibindəki antioksidantlar və iltihab əleyhinə maddələr sümük itkisini azaltmağa kömək edə bilər. Araşdırmalar göstərir ki, müntəzəm istehlak sümük sıxlığının qorunmasına və osteoporoz riskinin azalmasına dəstək verir.
Xüsusilə menopauzadan sonrakı dövrdə qadınlar üçün gündə 5-6 ədəd quru gavalı istehlakı faydalı hesab olunur.
Quru gavalının bəzi tərkib hissələri, xüsusilə lif və fenol birləşmələri bağırsaq sağlamlığını dəstəkləyərək, müəyyən xərçəng növlərinin riskini azaltmağa kömək edə bilər. Antioksidantlar sərbəst radikalların təsirini zəiflədir və hüceyrə zədələnməsinin qarşısını almağa kömək edir.
Araşdırmalar göstərir ki, quru gavalı qəlyanaltı kimi istehlak edildikdə toxluq hissini artırır və növbəti yeməklərdə daha az kalori qəbuluna səbəb ola bilər. Bu xüsusiyyət çəkiyə nəzarətdə də faydalı ola bilər.
Quru gavalı əksər insanlar üçün təhlükəsiz sayılsa da, bəzi hallarda ehtiyatlı istifadə tövsiyə olunur. Qıcıqlanmış bağırsaq sindromu olanlarda, eləcə də, ishala meyilli şəxslərdə yüksək lif və sorbitol tərkibi narahatlıq yarada bilər.
Həmçinin kaliumla zəngin olduğu üçün böyrək xəstəliyi olanlar, eləcə də, qan durulaşdırıcı dərman qəbul edənlər istifadədən əvvəl həkimlə məsləhətləşməlidirlər.
Mütəxəssislər ümumi sağlamlıq üçün gündə 3-5 ədəd quru gavalı istehlak etməyi tövsiyə edir. Daha çox miqdarda qəbul isə şişkinlik və həzm problemlərinə səbəb ola bilər.
Quru gavalını qatıq, yulaf, qoz-fındıq və ya toxumlarla birlikdə istehlak etmək həm daha balanslı qidalanma, həm də qan şəkərinin stabilliyi baxımından faydalı hesab olunur.
