Xəbərsiz Media
Yer kürəsinin ən böyük iki buz örtüyü olan Qrenlandiya və Antarktika son 47 ildə 12 trilyon tondan çox buz itirib.
58 alimin apardığı genişmiqyaslı araşdırmaya əsasən, 1979-cu ildən bəri buz örtüklərindən itən buzlar qlobal dəniz səviyyəsinin təxminən 31,4 millimetr yüksəlməsinə səbəb olub.
Tədqiqatçılar 27 peyk missiyasından əldə olunan məlumatlar əsasında 42 ayrı araşdırmanı bir araya gətiriblər. Nəticələrə görə, buz itkisinin 84 faizi buzlaqların okeanla təmas etdiyi ərazilərdə baş verən dinamik dəyişikliklərlə bağlıdır. İtirilən buzun böyük hissəsi səthdə ərimək əvəzinə, sürətlənən buzlaqlar vasitəsilə birbaşa okeana daşınıb.
Qalan 16 faizlik itki isə səth əriməsi, qar yağıntısı və digər atmosfer amilləri ilə əlaqələndirilib. Mütəxəssislər bildirirlər ki, isinən okeanlar buz örtüklərinin əriməsini sürətləndirir.
Qrenlandiyada Atlantik okeanından gələn isti suların daha şimal istiqamətində irəliləməsi “Atlantikləşmə” adı verilən prosesi gücləndirir. Antarktidada isə güclənən okean cərəyanları isti suları buzlaqların altına daşıyaraq əriməni sürətləndirir.
Araşdırmaya görə, 1990-cı illərdən etibarən sürətlənən buz itkisi hələ də azalma əlaməti göstərmir.
Araşdırmanın nəticələri “Scientific Data” jurnalında dərc olunub.
