Xəzər dənizində suyun səviyyəsi sürətlə azalır. İqlim dəyişikliyi və buxarlanmanın artması nəticəsində Xəzərin səviyyəsinin yaxın onilliklərdə daha da enəcəyi proqnozlaşdırılır.
“Xəbərsiz” Savashmedia.az-a istinadən xəbər verir ki, Xəzər dənizinin geri çəkilməsinin ölkəmizə yarada biləcəyi mümkün təhlükələri aşağıdakı kimi qruplaşdırmaq olar.
1. Dəniz nəqliyyatında problemlər
Xəzərin dayazlaşması gəmilərin hərəkətini çətinləşdirə bilər. Bu halda Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı və digər limanlarda əlavə dərinləşdirmə işlərinə ehtiyac yaranacaq.
2. Neft və qaz infrastrukturuna təsir
Xəzərdə yerləşən neft platformaları, boru xətləri və terminallar dəyişən su səviyyəsinə uyğunlaşdırılmalıdır. Bu isə əlavə investisiya və texniki işlər tələb edə bilər.
3. Balıq ehtiyatlarının azalması
Nərə balığı da daxil olmaqla bir çox balıq növünün yaşayış mühiti dəyişə bilər. Bu, balıqçılıq sənayesinə və biomüxtəlifliyə mənfi təsir göstərəcək.
4. Sahil ekosistemlərinin məhv olması
Sahilboyu bataqlıqlar, qoruqlar və köçəri quşların məskunlaşdığı ərazilər təhlükə altına düşə bilər. Ekoloji tarazlığın pozulması riski artır.
5. Turizm sektoruna zərbə
Suyun geri çəkilməsi çimərliklərin görünüşünü dəyişdirə, istirahət zonalarının cəlbediciliyini azalda və turizm gəlirlərinə mənfi təsir göstərə bilər.
6. Orta Dəhliz layihəsinə risk
Azərbaycanın tranzit ölkəsi kimi rolu dəniz daşımalarından da asılıdır. Su səviyyəsinin azalması yükdaşımaların sürətinə və logistika xərclərinə təsir edə bilər.
7. Su keyfiyyətinin pisləşməsi
Suyun həcmi azaldıqca çirkləndirici maddələrin konsentrasiyası arta bilər. Bu, həm dəniz canlılarına, həm də sahilboyu ərazilərin ekoloji vəziyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.
8. İqlimə yerli təsirlər
Bir çox alimlər hesab edirlər ki, Xəzərin kiçilməsi sahilyanı ərazilərdə rütubət və mikroiqlim şəraitinin dəyişməsinə səbəb ola bilər. Bu isə kənd təsərrüfatına da mənfi təsir göstərə bilər.
9. Sahil xəttinin dəyişməsi
Dənizin geri çəkilməsi nəticəsində yeni quru sahələri yarana, bəzi körfəzlər və kiçik limanlar istifadəyə yararsız vəziyyətə düşə bilər.
10. Böyük iqtisadi xərclər
Limanların yenidən qurulması, sahil mühafizəsi, infrastrukturun uyğunlaşdırılması və ekoloji tədbirlər dövlət büdcəsi üçün əlavə maliyyə yükü yarada bilər.
Beynəlxalq ekspertlər hesab edirlər ki, iqlim dəyişikliyi indiki templə davam edərsə, əsrin sonuna qədər Xəzər dənizinin səviyyəsi bir neçə metr aşağı düşə bilər.
